Saatlik mahsuplaşma nedir?
Mahsuplaşma, lisanssız bir güneş enerjisi santralinin (GES) ürettiği elektriğin aynı tesisin tüketimiyle takas edilmesidir. Eski düzende bu takas ay sonunda toplamlar üzerinden yapılıyordu: ay boyunca ne kadar ürettiğiniz ile ne kadar tükettiğiniz karşılaştırılır, fark faturaya yansırdı. Öğlen üretilen fazla enerji, geceki tüketimi de "karşılamış" sayılırdı.
Yeni düzende her saat kendi içinde değerlendiriliyor. Öğlen 13.00'te ürettiğiniz elektrik yalnızca yine 13.00'teki tüketiminizden düşülüyor; o saatte tüketmediğiniz kısım ihtiyaç fazlası olarak şebekeye, daha düşük bir birim fiyatla satılıyor. Gece çektiğiniz enerji ise tam tarifeden faturalanıyor. Sonuç olarak aynı yıllık üretime sahip iki tesis, tüketim saatleri farklıysa çok farklı kazanç elde edebiliyor.
Yürürlük: Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nde 2 Nisan 2026'da yapılan değişiklik ve EPDK'nın 30 Nisan 2026 tarihli, 14531 sayılı Kurul Kararı (Resmî Gazete, 5 Mayıs 2026) ile saatlik mahsuplaşma Mayıs 2026'da başladı. Mesken abone grubunda aylık mahsuplaşma istisna olarak korunuyor; sanayi, ticarethane ve tarımsal sulama gibi gruplarda saatlik usul uygulanıyor.
Saatlik mahsuplaşma formülü
Ayın her saati için (31 günlük bir ayda 744 saat) üç değer hesaplanır ve ay sonunda toplanır:
İhtiyaç fazlası = max(Üretim − Tüketim, 0)
Şebekeden çekiş = max(Tüketim − Üretim, 0)
Parasal karşılığı iki farklı birim fiyatla bulunur. Mahsuplaşan enerji, faturanızdan hiç ödemediğiniz enerjidir; değeri abone grubunuzun enerji bedeli ile tüketim dağıtım bedelinin toplamıdır. İhtiyaç fazlası ise enerji bedelinden Lisanssız Üretici dağıtım bedeli düşülerek satılır:
Satış fiyatı = Enerji bedeli − Lisanssız Üretici dağıtım bedeli
Kazanç = Mahsuplaşan × Alış fiyatı + İhtiyaç fazlası × Satış fiyatı
Hangi Lisanssız Üretici dağıtım bedelinin uygulanacağını, bağlantı anlaşması çağrı mektubunun tarihi belirler: 10 Mayıs 2019'dan sonra çağrı mektubu alan tesislerde "Lisanssız Üretici 2", öncesinde "Lisanssız Üretici 1" satırı kullanılır. BTR Enerji izleme panelindeki saatlik mahsuplaşma tablosu da bu formülle, tesisin kendi abone grubuna göre hesaplanır.
Kaynak: EPDK, "Elektrik Faturalarına Esas Tarife Tabloları" (4 Nisan 2026'dan itibaren geçerli, Kurul Kararı 14461) ve Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği değişiklikleri.
Örnek hesaplama: aynı toplam, farklı sonuç
AG Tek Terim Sanayi abonesi, 2019 sonrası bağlanmış bir tesis düşünelim. Alış fiyatı 2,9853 + 1,8295 = 4,8148 TL/kWh, satış fiyatı 2,9853 − 0,6560 = 2,3292 TL/kWh olur. Dört örnek saatte üretim ve tüketim şöyle olsun:
| Saat | Üretim | Tüketim | Mahsuplaşan | Fazla | Çekiş |
|---|---|---|---|---|---|
| 10:00 | 120 | 80 | 80 | 40 | 0 |
| 13:00 | 150 | 60 | 60 | 90 | 0 |
| 17:00 | 40 | 90 | 40 | 0 | 50 |
| 20:00 | 0 | 70 | 0 | 0 | 70 |
| Toplam (kWh) | 310 | 300 | 180 | 130 | 120 |
Aylık usulde toplamlar karşılaştırılır: 310 kWh üretim, 300 kWh tüketimin tamamını karşılar; 300 kWh mahsuplaşır, 10 kWh fazla kalır. Kazanç: 300 × 4,8148 + 10 × 2,3292 = 1.467,72 TL.
Saatlik usulde yalnızca aynı saatteki örtüşme sayılır: 180 kWh mahsuplaşır, 130 kWh fazla satılır, 120 kWh şebekeden çekilir. Kazanç: 180 × 4,8148 + 130 × 2,3292 = 1.169,46 TL. Aynı üretim ve tüketimle kazanç %20,3 daha düşük çıkar. Aradaki fark, üretim ile tüketimin saatlerinin ne kadar örtüştüğüne bağlıdır.
Saatlik sistemde kazancı artırmanın yolları
- Tüketimi üretim saatlerine kaydırın. Kompresör, pompa, şarj, soğutma gibi esnek yükleri 10.00–15.00 arasına almak mahsuplaşan payını doğrudan artırır.
- Sistemi öz tüketime göre boyutlandırın. Aylık tüketimi karşılayacak kadar büyük ama öğlen saatlerinde çok fazla ihtiyaç fazlası üreten bir sistem, saatlik usulde eskisi kadar kârlı değildir. Doğru güç, saatlik tüketim profiline göre seçilmelidir — bkz. öz tüketim GES rehberi.
- Üretimi sabaha ve akşama yayın. Tek eksenli tracker sistemleri omuz saatlerinde sabit sisteme göre daha fazla üretir; tüketimi yayılmış tesislerde örtüşmeyi artırabilir. Ücretsiz tracker simülasyonu ile karşılaştırabilirsiniz.
- Depolamayı değerlendirin. Öğlen fazlasını akşama taşıyan bir batarya, satış ile alış fiyatı arasındaki farkı kazanca çevirir; ekonomikliği tarife ve batarya maliyetine göre hesaplanmalıdır.
- Saatlik veriyi izleyin. Mahsuplaşma artık saat saat belirlendiği için kazancı ay sonunda değil, gün içinde görmek gerekir. GES izleme sistemimiz saatlik mahsuplaşma tablosunu tesisinizin gerçek verisiyle otomatik hesaplar.
Sık sorulan sorular
Saatlik mahsuplaşma ne zaman başladı?
Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği'nde 2 Nisan 2026'da yapılan değişiklik ve EPDK'nın 30 Nisan 2026 tarihli, 14531 sayılı Kurul Kararı (Resmî Gazete, 5 Mayıs 2026) ile mahsuplaşma Mayıs 2026'dan itibaren saat bazında yapılmaya başlandı. Mesken abone grubunda aylık mahsuplaşma istisna olarak korunuyor.
İhtiyaç fazlası enerji hangi fiyattan satılır?
Tesisin kendi abone grubunun aktif enerji bedelinden Lisanssız Üretici dağıtım bedeli düşülerek bulunur. 10 Mayıs 2019'dan sonra bağlantı çağrı mektubu alan tesisler için Lisanssız Üretici 2 dağıtım bedeli uygulanır.
Hesaplama için hangi verilere ihtiyacım var?
Saatlik üretim verisi (invertör veya izleme sisteminden) ve saatlik tüketim verisi (dağıtım şirketinin OSOS sayaç kayıtlarından) gerekir. Saatlik veriniz yoksa aylık toplamlar ve tüketim profiliyle tahmini hesap yapılabilir.
Bu hesaplayıcının sonucu faturamla birebir aynı olur mu?
Hayır. Hesaplayıcı vergiler, güç bedeli, reaktif enerji ve bedelli üretim limiti gibi kalemleri dikkate almaz; amacı saatlik ve aylık usul arasındaki farkı ve mertebeyi göstermektir.
Saatlik mahsuplaşmada kazancı nasıl artırabilirim?
Tüketimi üretim saatlerine kaydırmak, sistem gücünü öz tüketime göre boyutlandırmak, gerekirse depolama kullanmak ve tracker gibi sabah-akşam saatlerinde daha çok üreten çözümleri değerlendirmek saatlik örtüşmeyi artırır.
İlgili sayfalar
Tahmin değil, gerçek veriyle görün
BTR Enerji izleme paneli, tesisinizin saatlik üretim ve tüketimini EPDK tarifesiyle eşleştirip mahsuplaşmayı her gün otomatik hesaplar.