Solar carport nedir, neden kurulur?
Solar carport, otopark gölgeliğinin çatısını güneş panellerinden yapar. Fabrika, AVM, otel, hastane ve kamu binalarının açık otoparkları genellikle tesisin en geniş boş alanıdır. Çatısı yetersiz, çatısı taşıyıcı açıdan uygun olmayan veya arazisi bulunmayan işletmeler için carport, ek alan kullanmadan üretim yapmanın yoludur. Araçlar güneşten, doludan ve yağıştan korunur; elektrikli araç şarjı için doğal bir altyapı oluşur.
Üretilen elektrik çoğunlukla tesisin kendi tüketiminde kullanılır. Gündüz yoğun tüketen işletmelerde öz tüketim oranı yüksek olur; 2026'da yürürlüğe giren saatlik mahsuplaşmayla birlikte bu oran yatırımın getirisini doğrudan belirler. Tüketim profilinize göre kazancı saatlik mahsuplaşma hesaplayıcısıyla görebilirsiniz.
Carport tipleri
Tasarımda dikkat edilmesi gerekenler
- Park yeri ve aks ölçüleri: Otopark Yönetmeliği'nde binek araç park yeri için asgari ölçü 2,5 × 5 m'dir. Kolon aksları genellikle iki park yerinde bir (yaklaşık 5 m) planlanır; kolon yerleri kapı açma ve manevra alanını daraltmamalıdır.
- Serbest yükseklik: Binek araçlar için alçak kenarda 2,5–2,8 m yeterlidir. Kamyonet, minibüs, itfaiye ve servis araçlarının geçeceği yerlerde yükseklik buna göre artırılır.
- Kar, rüzgar ve deprem yükleri: Konstrüksiyon, sahanın kar ve rüzgar yüküne göre (TS EN 1991-1-3 ve TS EN 1991-1-4) ve Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'ne göre statik olarak hesaplanmalıdır. İç ve doğu bölgelerde kar yükü kesiti ve temeli belirleyen ana etkendir.
- Eğim ve drenaj: 5–10° eğim hem rüzgar yükünü sınırlar hem yağmur suyunun akmasını sağlar. Su geçirmez carport istenirse paneller arasına profil veya altına tabla eklenir; yağmur suyu oluk ve iniş borularıyla kolonlardan indirilir.
- Kablo yolları ve şarj: DC kablolar ve şarj besleme hatları için kolon içi veya kolon yanı kablo kanalı planlanır. Kablo kesitlerini kablo kesiti hesaplayıcısıyla, string tasarımını string hesaplayıcısıyla ön kontrol edebilirsiniz.
- Aydınlatma ve güvenlik: Gölgelik altına LED aydınlatma, gerekiyorsa kamera ve araç bariyer çarpma korumaları (kolon koruma) eklenir.
- Bakım erişimi: Panel temizliği ve kontrol için güvenli erişim (yürüme yolu veya platform) tasarımda düşünülmelidir.
Elektrikli araç şarjıyla birlikte
Bir binek elektrikli araç 100 km'de yaklaşık 15–20 kWh tüketir. Hesaplayıcıdaki "park yeri başına günlük üretim" değeri, gündüz park eden bir aracın carport'tan ortalama ne kadar enerji alabileceğini gösterir. Şarj üniteleri kolonlara monte edilebilir; şarj gücü ve bağlantı kapasitesi için şarj istasyonu kurulumu sayfamızdaki hesaplayıcıyı kullanabilirsiniz.
Kurulumdan sonra
Carport GES'iniz izleme platformumuza bağlandığında üretim, saatlik mahsuplaşma ve arızalar tek panelden izlenir; yıllık bakım sözleşmesiyle panel temizliği ve elektriksel kontroller planlı yapılır.
Üretim: Avrupa Komisyonu Ortak Araştırma Merkezi PVGIS 5.3 il merkezi değerleri (güneye optimum eğim, %14 sistem kaybı) × eğim/yön katsayısı. Güneye 10° (0,94), yatay (0,875), doğu-batı 10° (0,87) katsayıları PVGIS ile 6 ilde ölçülüp ortalanmıştır; 5° ve 15° bu değerlerden doğrusal olarak türetilmiştir. Sonuçlar ön boyutlandırma içindir; kesin üretim ve statik proje sahaya özel hesaplanır.
Hesap yöntemi
Aracın arkasındaki hesaplar açıkça aşağıdadır. Sonuçlar ön tasarım içindir; kesin üretim simülasyonu, statik ve elektrik projesi sahaya özel hazırlanır.
Yıllık üretim = kWp × Σ aylık PVGIS verimi (il, optimum eğim) × f(eğim t, yön a)
f(t, a) = 0,875 + (0,00775·t − 0,000125·t²)·cos a − 0,0000611·t²·(1 − cos a)
Çatı kar yükü s = μ · Ce · Ct · sk ; μ = 0,8 (tek eğimli) · μ = 0,8 + 0,8·α/30 (kelebek vadisi) ; Ce = Ct = 1
Kolon yükü = (panel ağırlığı + s) × gölgelik alanı ÷ kolon sayısı
Eğim ve yön katsayısı f(t, a), PVGIS ile altı ilde ölçtüğümüz yatay, güneye 10°, 20° ve optimum, güneydoğu-güneybatı 30° ile doğu-batı 10° ve 30° değerlerinin tamamını ±0,005 içinde veren bir modeldir. Kar yükü katsayıları TS EN 1991-1-3'ten alınmıştır. Kolon yüküne konstrüksiyonun kendi ağırlığı, rüzgar ve deprem etkileri dahil değildir; bunlar statik projede hesaplanır.
Sık sorulan sorular
Solar carport nedir?
Solar carport, otopark gölgeliğinin çatısı olarak kurulan güneş enerjisi sistemidir. Araçları güneş, dolu ve yağıştan korurken bina çatısı veya arazi kullanmadan elektrik üretir. Üretilen enerji tesisin kendi tüketiminde veya elektrikli araç şarjında kullanılabilir.
Bir park yerinin üstüne kaç kWp sığar?
Standart 2,5 × 5 m park yerinin üstüne, 2.278 × 1.134 mm ölçülerinde 580–600 W sınıfı paneller dikey iki sıra dizildiğinde park yeri başına yaklaşık 4–5 panel, yani 2,5–3 kWp güç düşer. Kesin değer sıra uzunluğuna, panel ölçüsüne ve konsol taşmasına göre değişir; bu sayfadaki hesaplayıcı sıra uzunluğuna sığan tam panel sayısını hesaplar.
Carport'ta panel eğimi neden düşük tutulur?
Otopark gölgeliği yüksek eğimle kurulursa yüksek kenar araç yolunu ve rüzgar yükünü büyütür, konstrüksiyon ağırlaşır. Bu yüzden carport'larda genellikle 5–10° eğim tercih edilir. Güneye 10° eğimli bir sistem, optimum eğimli bir sisteme göre yıllık yaklaşık %6 daha az üretir; yağmur suyunun akması ve kendiliğinden temizlenme için birkaç derecelik eğim yine de gereklidir.
Solar carport için ruhsat veya izin gerekir mi?
Carport kalıcı bir yapı olduğu için imar ve yapı ruhsatı gereklilikleri belediyeye ve parselin durumuna göre değişir. Ayrıca bağlantı türüne göre (öz tüketim, lisanssız üretim) dağıtım şirketi süreçleri işler. Projeye başlamadan önce ilgili belediye ve dağıtım şirketiyle teyit edilmelidir; proje müellifliği yetkili mühendislerce yürütülür.
Carport, elektrikli araç şarj istasyonuyla birlikte kurulabilir mi?
Evet. Kolonların içinden veya yanından şarj kablo yolu geçirilir, şarj üniteleri kolonlara monte edilir. Gündüz üretilen enerji doğrudan araç şarjında kullanılabilir; şarj ihtiyacı üretimi aştığında şebekeden, üretim fazla olduğunda tesise veya şebekeye aktarılır. Şarj gücü ve bağlantı kapasitesi için şarj istasyonu hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz.
Carport projenizi birlikte tasarlayalım
Hesaplayıcıdaki senaryonuz talebinize otomatik eklenir. Otoparkın vaziyet planı veya kroki varsa mesajda belirtin; keşif sonrası statik ve elektrik projesiyle birlikte teklif hazırlayalım.